منوی اصلی
Skip Navigation Links
عناوین آخرین مقالات
نظر سنجی
آمار بازدید سایت
امر به معروف ونهی از منکر
المومنون يتعاونون و يتناصحون و يامرون بالمعروف و ينهون عن المنکر... آيات قرآن در مورد امت اسلامي و تعاون و تناصح و امر به معروف ونهي از منکر: «كُنتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُم مِّنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ» شما بهترين امتي هستيد از ميان مردم پديد آمده ، که امر به معروف و نهي از منکر مي کنيد و به خدا ايمان داريد اگر اهل کتاب نيز ايمان بياورند برايشان بهتر است بعضي از ايشان مؤمنند ولي بيشترين تبهکارانند. بگوش باشيد، اي مومنان:وظيفه مهم اين امت رساندن رسلات خدا به تمام بشريت است بهترين امت از جانب خدا براي تمام بشريت، بايد تعاون و تناصح داشته باشد. تعاون :((وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ)) و در نيکوکاري و پرهيز همکاري کنيد نه در گناه و تجاوز، و از خداي بترسيد که او به سختي عقوبت مي کند نمونه اي از تعاون در زمان پيامبر:ابن مسعود روايت مي کند: پيامبر اسلام صلي الله عليه وسلم : گروهي را بسوي بني لحيان ازقبيله هذيل فرستاد : و به آنها گفت: از بين دو مرد يکي را براي جهاد انتخاب کنيد و ديگري به معاش خانواده برسد ثواب بينشان تقسيم ميشود. تناصح: إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ كه واقعا انسان دستخوش زيان است مگر كسانى كه گرويده و كارهاى شايسته كرده و همديگر را به حق سفارش و به شكيبايى توصيه كرده‏اند. پيامبر گرامي اسلام دين را نصيحت و خير خواهي مي داند: ومي فرمايند:«دين نصيحت وخيرخواهيست» گفتيم براي چه کسي فرمود؟ براي الله، و براي کتابش ، و براي پيامبرش و براي پيشوايان مسلمان وعموم آنها. «دين نصيحت وخيرخواهيست» گفتيم براي چه کسي فرمود؟ براي الله، و براي کتابش ، و براي پيامبرش و براي پيشوايان مسلمان وعموم آنها. نصيحت است براي الله يعني : براي او اخلاص داشته باشيم و از روي محبت و تعظيمش، او را عبادت کنيم، واز اوامر او اطاعت و از منهيات او دوري گزينيم. براي کتابش نصيحت است بدين معنا: که اخبارش و سخنان آن را تصديق کنيم و به آنان جامه عمل بپوشانيم و از آن در برابر شبهات دفاع کنيم. و براي پيامبرش نصيحت است بدين معنا: اينکه به رسالتش ايمان داشته باشيم و پيامي که آورده را تصديق و انتشار دهيم و با صدق و راستي و اخلاص از او پيروي کنيم و او را در برابر دشمنانش تنها نگزاريم و يکي ديگر از کساني که دين براي آن نصيحت است : پيشوايان دين و علماهستند: بدين معنا که علما ادامه دهنده را انبياء هستند و نبايد تنها بمانند و ياريشان کنيم . و اينکه دين نصيحت است براي عموم مردم يعني : هرآنچه براي خود مي پسنديدم براي ديگران هم به پسنديم. امر به معروف ونهي از منکر: وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿۱۰۴﴾ بايد که از ميان شما گروهي باشند که به خير دعوت کنند و امر به معروف و نهي از منکر کنند اينان رستگارانند *امر به معروف و نهي از منکر بايد با تعاون و همکاري انجام گيرد عده اي وقتشان را بگذارند و عده اي مالشان را و عده اي هم دعاي خير در حقشان کنند، واين امر به با هدف خير خواهانه باشد تا در دلها جا بگيرد از تند روي و اجبار و توهين بپرهيزند. مومنان کساني هستند که در کارها و اموراتشان با همديگر همکاري وتعاون دارند آنهم به شيوه خير خواهانه بخصوص در امر دعوت. يکي از مسائلي که در هر جامعه و فرهنگي مهم و اساس هست فرهنگ تعاون و خيرخواهيست، زيرا جامعه اي موفق و پيروز است، که حس تعاون و همکاري آنهم با هدف خيرخواهانه درآن رونق داشته باشد. *کاري که برپايه ي تعاون و خير خواهانه نباشد رو به تباهي مي رود . دين مبين اسلام همواره روحيه تعاون وهمکاري را با هدف دلسوزي و خير خواهانه براي امت اسلامي توصيه کرده است بخصوص در امر به معروف و نهي از منکر . بر همگان مسلم است که اگر جامعه دچار تزلزل شود و کسي نباشد به داد آن برسد ويا اگر رسد ولي هم با تنهاي ويا تک محوري باشد قطعا به افول خواهد رسيد،يکي از عواملي که باعث تقويت جامعه مي شود حس تعاون با هدف خير خواهانه در امر بزرگ دعوت با اصطلاح امر به معروف و نهي از منکر است. پس مومنان بايد براي اينکه جامعه اي اسلامي پويا داشته باشند ، بايد عده اي را براي امر معروف و نهي از منکر قرار دهند تا درين را بکوشند، آن هم با همکاري يکديگر و مخلصانه بدور از تفرقه و اختلاف . اول از همه بايد اين سه واژه تعاون و نصيحت و امربه معروف رو تعريف کنيم : *تعاون : يعني کار با مشورت و همکاري همه اعضاي مجموعه انجام شود. *نصيحت: يعني مشاوره دادن ، وحس خير خواهانه داشتن نسبت انجام امري. *امر به معروف و نهي از منکر: معروف يعني يک چيز شناخته شده که فطرت پاک انساني کاملاً با آن آشناست. امر به معروف يعني دعوت به کارهاي نيک و پسنديده و به همين ترتيب منکر يعني ناشناس، چيز بدي که فطرت پاک و لطيف انساني با آن نا آشناست و نهي از منکر يعني بازداشتن از کارهاي زشت و ناپسند و نکوهيده. شرايط واجب امر به معروف و نهي از منکر: شرايطي است که امر به معروف و نهي از منکر واجب مي شود. يعني ابتدا بايد اين شرايط را به وجود آوريم و بعد امر و نهي کنيم. امر به معروف و نهي از منکر وقتي واجب مي شود که معروف و منکر شناخته شده باشند و فاعل منکر و تارک معروف برکار خود اصرار ورزند و آمر به معروف از ضرر مصون باشد و در آخر احتمال تاثير امر و نهي در فرد نصيحت شونده باشد. مثال در قرآن: بقره/۴۴:« أتامرون الناس بالبر و تنسون أنفسکم و أنتم تتلون الکتاب أفلا تعقلون»» معناي آيه: آيا مردم را به نيکي (و ايمان به پيامبري که صفات او آشکارا در تورات آمده) دعوت مي کنيد، اما خودتان را فراموش مي نمائيد؛ با اينکه شما کتاب (آسماني) را مي خوانيد! آيا نمي انديشيد؟ در آيه ي بالا در مي يابيم که بايد بين سخن و عمل آمر به معروف و ناهي از منکر هماهنگي وجود داشته باشد تا احتمال تاثير آن بر فرد نصيحت شونده بالا رود. زيرا اگر خود فرد به گفته هايش عمل نکند مي توان بر او خرده گرفت که اگر سخنانت خوب و نيکوست چرا خود بدان عمل نمي کني؟ و از نشانه هاي بي عقلي و کم خردي است که شخص به آنچه که سخن مي گويد عمل نمي کند. مراتب امر به معروف در حديث پيامبر: عن عبد الله بن مسعود أن رسول الله صلى الله عليه و سلم قال : فمن جاهدهم بيده فهو مؤمن و من جاهدهم بلسانه فهو مؤمن و من جاهد هم بقلبه فهو مؤمن و ليس وراء ذلك من الايمان حبة خردل) اول: توان وقدرت عملي، هم خودش وهم مالش در امر دعوت حضور داشته باشد. دوم: زبان و سخن، نصيحت کند ، انذار دهد ، عده اي تشويق کند تا در امر دعوت کوشا باشند. سوم: قلبي ، اگر نتوانست در دوتاي اول شرکت کند در قلبش وبا دعاهايش گروه مومنين را نصرت دهد.و از کارهاي بد بيزاري جويد. عاقبت کسي که تعاون و تناصح و امر به معروف نداشته باشد ويا اگر امر به معروف داشته باشد اما به آن عمل نکند چه خواهد بود: اگر در جامعه اي يا فردي تعاون وهمکاري نداشته باشد جامعه به هرجومرج مي افتد واين خود زمينه اختلاف و تفرقه را ايجاد مي کند. تناصح: اگر در جامعه اي تعاون همراه با تناصح نباشد قطعا با شکست مواجه خواهد شد باز زمينه تشديد اختلاف و تنفر مي شود. امر به معروف و نهي از منکر:اگر در جامعه اي امر به معروف نباشد آن جامعه با فساد مواجه مي شود وروبه هلاکت مي رود، و اما اگر امر به معروف باشد ولي به صورت تعاون و تناصح در آن نباشد باز هم فايده ندارد. سرانجام اشخاصي که امر به معروف مي کنند ولي خودشان انجام نمي دهند: بقره/۴۴:« أتامرون الناس بالبر و تنسون أنفسکم و أنتم تتلون الکتاب أفلا تعقلون»» امربه دعوت مي کنند ولي خودشان را فراموش مي کنند. پيامبر صلوات الله عليه : مي فرمايند: روز قيامت مردي را مي آورند و در دوزخ مي اندازند، روده هايش پاره مي شود و در آتش مي ريزد. و او، پيرامون آن مانند الاغي که بدور آسياب مي چرخد ، دور مي زند. و دوزخيان در اطراف او جمع مي شوند و به او مي گويند: فلاني !چرا چنين و چنان وضعيتي داري ؟ مگر تو ، ما را دعوت نمي دادي به معروف و از منکر نهي نمي کردي ؟! مي گويد من شما را دعوت مي دادم اما خودم عمل نمي کردم گفته هايم . خداوند بداد همه ما برس، مارا از درياي رحمت خودت محروم نساز، و به ما توفيق عمل به گفتهايمان بده .آمين يا رب العالمين ... محمدکاظم پورعبدلله
تبلیغات
ورود استاتید
ورود طلاب
لینک های مرتبط